original Title Tiếng Kêu Tuyệt Vọng Từ Sông Đồng Nai phóng sự nhiều kỳ của báo đỏ NguoiLaoDong, khởi từ Aug. 27, 2018

$pageIn

Tiếng Kêu Tuyệt Vọng Từ Sông Đồng Nai

by XUÂN HOÀNG

27/08/2018 06:00

Sông Đồng Nai có hẳn một ủy ban được lập ra để bảo vệ nhưng xem ra những tiếng kêu cứu từ dòng sông này không được giải quyết thỏa đáng

Không kể đại dự án lấn sông của Công ty Toàn Thịnh Phát, từ đầu năm đến nay, phóng viên đã phát hiện 3 vụ lấp, lấn sông Đồng Nai với quy mô không hề nhỏ. Buồn thay, ở mỗi vụ sai phạm chính quyền địa phương đều khẳng định mình không biết. Trong khi, người dân cung cấp thông tin cho phóng viên lại nói phản ánh, kêu cứu nhiều nhưng chẳng ai chịu lắng nghe. Chuyện dân cứ kêu cứu cho dòng sông, chính quyền cứ khẳng định "nghe phóng viên nói mới hay" đã khiến dòng sông Đồng Nai tự nhiên, hoang dã ngày nào đang đối mặt với rất nhiều vấn nạn nghiêm trọng.

Công nhiên lấp, lấn

Cứ thuê thuyền chạy dọc sông Đồng Nai (đoạn chảy qua địa bàn tỉnh Đồng Nai), ai cũng dễ dàng nhìn thấy những vấn đề bức bối mà dòng sông này đang gánh nhận. Cái dễ thấy, "nóng" nhất và thời sự nhất có lẽ là tình trạng lấp, lấn sông. Không chỉ là dự án của chính quyền địa phương mà còn là việc các công trình, dự án của tư nhân lập lờ, chiếm dụng.

Vụ lấp, lấn tràn ra sông mới nhất được phát hiện diễn ra ở gần bên cầu An Hảo - được cho là một trong những điểm nhấn của Biên Hòa - thuộc xã Hiệp Hòa, TP Biên Hòa. Tại đây, chiều rộng đất đá đổ tràn ra sông theo chúng tôi ước lượng đoạn ít nhất khoảng 2 m, đoạn nhiều nhất ra xa khoảng 5-7 m. Chiều dài lấp lấn dọc bờ sông đến khoảng 50 m. Nhìn từ trên cầu, việc lấp lấn sông có thể thấy rất rõ. Tuy lượng đất đá đổ tràn xuống sông lần này chưa có vẻ ngang nhiên chắn dòng như những nơi khác nhưng cũng có thể thấy việc lấp lấn tràn ra sông. Phía sau khu đất, đã hình thành hạ tầng kiểu một quán nhậu hoặc quán cà phê. Chủ khu đất bước đầu xác định là một người dân tên T., tuy nhiên dư luận tại địa phương đã râm ran nơi này do một cán bộ đứng đằng sau để mở cơ sở kinh doanh (!?). Được người dân báo tin về vụ việc, sau khi xác minh, chúng tôi đã báo ngay cho chính quyền địa phương, tuy nhiên, dù UBND xã chỉ cách vài trăm mét nhưng lãnh đạo xã này cũng chỉ cho biết là "cũng mới biết vụ việc qua phóng viên cung cấp" và nói sẽ tiến hành cho kiểm tra, xử lý!

Đất, đá lấp tràn ra sông tạo mặt bằng lớn gần chân cầu Bửu Hòa, được xác định thực hiện sai nhưng việc xử lý vẫn là kiểm điểm và để đó

Quan ngại hơn là vụ việc đổ đất đá ngang nhiên, tràn lan trên sông cũng ngay trên địa bàn này phía bờ thuộc xã Hiệp Hòa. Việc đổ đất đá đã tạo thành một mặt bằng rộng hàng trăm mét vuông gần chân cầu Bửu Hòa, do một số cán bộ lãnh đạo địa phương "cho phép", mượn danh gia cố trụ cầu. Đến hiện tại, đã xác định hồ sơ dự án gia cố trụ cầu chưa được thực hiện, việc đổ đất đá như trên chỉ là việc làm… chui. Theo điều tra của chúng tôi, "mặt bằng" trên sông này còn tiếp giáp khu đất của một đại gia bất động sản tên L., mới mua đất tại khu vực này.

Thời gian trước đó, vụ việc một cán bộ ngành thuế tên D. cho đổ đất, đá tràn lan trên sông ở khu vực thuộc huyện Vĩnh Cửu (tỉnh Đồng Nai) để làm bến thủy nội địa, cũng đã được phát hiện. UBND huyện Vĩnh Cửu sau đó xác định tại thời điểm đó, hàng ngàn khối đất đá đã được đổ tràn xuống sông.

Vậy phải chăng người dân chỉ báo tin cho phóng viên chứ không hề báo cho chính quyền? Trả lời câu hỏi này, giữa tháng 8, trở lại hiện trường các vụ lấp, lấn sông ở xã Hiệp Hòa, gặp người dân, ai cũng cho rằng do "trên" làm không nghiêm nên dưới cũng làm bừa và khẳng định đã kêu cứu cho Đồng Nai đến chính quyền sở tại! Bởi, chỉ cách vị trí hai điểm đang diễn ra việc lấp, lấn trên một đoạn là đại dự án lấp, lấn sông của Công ty Toàn Thịnh Phát, thuộc phường Quyết Thắng, TP Biên Hòa, hiện vẫn "đắp chiếu" từ nhiều năm nay từ lệnh của Chính phủ. "Dự án này hiện vẫn nằm yên như "chuyện đã rồi" và người dân chúng tôi cho rằng điều đó đã tạo nên một tiền lệ xấu, khiến nhiều kẻ "ăn theo". Có ai phải múc lên đâu, chỉ sông là lãnh đủ…" - ông Nguyễn Bảy, 85 tuổi, cư ngụ xã Hiệp Hòa, bức xúc.

Vị trí lấp, lấn sông gần cầu An Hảo ai nhìn cũng thấy chỉ chính quyền sở tại là… không hay biết

Hại sông, không lòi trách nhiệm

Liên quan vụ việc lấp, lấn sông "vô lối" tại khu vực chân cầu Bửu Hòa, sau khi có thông tin phản ánh liên tục, lãnh đạo địa phương tìm cách im lặng và né tránh, để rồi chuyện xử lý sai phạm được thực hiện khá nhẹ nhàng. Bằng chứng là sau nhiều cuộc họp, vừa qua, UBND TP Biên Hòa đã có văn bản chỉ đạo là chỉ "kiểm điểm các đơn vị, cá nhân liên quan và yêu cầu nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ pháp lý, tiến hành khảo sát xem xét khắc phục hiện trạng (!).

Quá trình thu thập hồ sơ, chúng tôi xác định, khu vực để xảy ra lấp, lấn tràn lan vốn đang có chủ trương xây bờ kè gia cố dọc sông. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí chưa có nên nhiều năm nay dự án trên vẫn chưa được thực hiện. Trong khi đó, khu vực trụ cầu bị xói mòn được cho là cần gia cố gấp, tỉnh Đồng Nai đã chấp thuận dùng đá ngầm thanh thải từ một dự án để trám vào. UBND tỉnh Đồng Nai giao UBND TP Biên Hòa lập phương án bảo đảm các quy định về an toàn giao thông đường thủy, môi trường và hành lang bảo vệ tài nguyên nước. Song, việc đổ đất, đá đã được làm một cách tự phát, tràn lan trên sông và đã tạo thành một mặt bằng (chứ không phải gia cố khu vực trụ cầu) không tuân thủ yêu cầu của UBND tỉnh Đồng Nai.

Kết quả xử lý ban đầu vụ việc, Văn bản số 980 ngày 7-8-2018 của UBND TP Biên Hòa thông báo kết luận của ông Nguyễn Tấn Long, Phó Chủ tịch UBND TP, về rà soát lại các vấn đề liên quan gia cố bờ sông khu vực chân cầu Bửu Hòa, nêu: Giao Phòng Nội vụ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ kiểm điểm các đơn vị, cá nhân liên quan; Phòng Quản lý đô thị khẩn trương hợp tác với các đơn vị chuyên môn có năng lực đánh giá dòng chảy, đưa ra biện pháp xử lý (nếu cần) với lượng đất, đá đã đổ xuống.

Như vậy, một trong những vụ lấp, lấn sông đã được xác định là sai nguyên tắc. Trước đó, vụ đổ tràn lan trên sông tại huyện Vĩnh Cửu để làm dự án cũng được khắc phục. Dù vậy, nhiều người dân cho rằng vấn đề trách nhiệm và khắc phục chưa được xử lý triệt để là quá nhẹ so với sai phạm của chính quyền sở tại. Đối với việc lấp, lấn ở gần cầu Bửu Hòa, quá trình khắc phục, ông Triệu Trung Tính, Chủ tịch UBND xã Hiệp Hòa và ông Doãn Văn Đồng, Trưởng Phòng Quản lý đô thị TP Biên Hòa, thừa nhận phải "xem lại vấn đề thi công", tuy nhiên, lãnh đạo UBND TP Biên Hòa khi chúng tôi liên hệ đề cập thì đều… lãng tránh.

"Vì sao các vụ xâm phạm lòng sông chủ yếu xảy ra ở khu vực TP Biên Hòa? Phải chăng giá trị sinh lợi cao nên ai cũng nhăm nhe lấn chiếm? Chính quyền TP Biên Hòa cũng như tỉnh Đồng Nai không thể làm ngơ được nữa, phải xem và siết chặt kỷ cương chứ không thể cứ kiểm điểm rồi để nguyên hiện trạng dòng sông bị lấn như trêu ngươi dư luận" - ông Nguyễn Văn T., ngụ xã Hiệp Hòa, cán bộ về hưu, người phát hiện và báo cho chúng tôi nhiều thông tin các vụ lấp lấn sông, nói.

Hàng triệu cư dân bị ảnh hưởng

Sông Đồng Nai là con sông nội địa dài nhất Việt Nam, lớn thứ nhì Nam Bộ về lưu vực, chỉ sau sông Cửu Long. Sông Đồng Nai chảy qua các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông, Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương, TP HCM với chiều dài 586 km và lưu vực 38.600 km².

Với lịch sử hình thành lâu đời và gắn liền với sự hình thành các vùng đất phì nhiêu vùng Đông Nam Bộ, các đô thị đang phát triển, sông Đồng Nai có vai trò quan trọng trong đời sống của hàng triệu cư dân ven hai bên bờ, trên suốt chiều dài gần 600 km. Thế nhưng, chưa bao giờ sông Đồng Nai bị xâm hại nghiêm trọng như bây giờ! Sự khốc liệt này không còn là cảnh báo và cần có sự vào cuộc mạnh mẽ từ chính quyền các địa phương nêu trên và hơn cả là sự vào cuộc của Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai.

"Ăn cắp" của sông thì phải trả lại cho sông!

Theo lão nông Nguyễn Bảy, đại dự án lấn sông của Công ty Toàn Thịnh Phát và 2 vụ lấp, lấn sông mà Báo Người Lao Động vừa nêu, nếu chính quyền từ tỉnh đến huyện cứ thế để đó không chịu múc đi trả lại mặt sông thì sẽ còn có nhiều vụ lấp, lấn sông nữa xảy ra.

Khi bị phanh phui thì dự án lấn sông của Công ty Toàn Thịnh Phát đã thành bán đảo trên dòng Đồng Nai

"Lẽ thường "ăn cắp" là phải bị bắt và phải trả lại tài sản cho khổ chủ ngay, đằng này chuyện lấn sông cứ ề à khắc phục, ề à xử lý thì người dân hoàn toàn có quyền nghi ngờ về sự khuất tất" - ông Bảy bức xúc nói.

Kỳ tới: Tan tác đôi bờ

Bài và ảnh: XUÂN HOÀNG
Source:
https://nld.com.vn/thoi-su/tieng-keu-tuyet-vong-tu-song-dong-nai-20180826202932613.htm$pageOut$pageIn

TIẾNG KÊU TUYỆT VỌNG TỪ SÔNG ĐỒNG NAI: Tan nát đôi bờ

28/08/2018 07:20

Đôi bờ sông Đồng Nai từ thượng nguồn xuống hạ lưu hiện có thể dùng hai từ để miêu tả, đó là: Tan nát
Đánh giá trên được chúng tôi rút ra trong chuyến thuê thuyền đi ghi nhận thực tế hồi giữa tháng 8 này. Những hình ảnh đôi bờ con sông vốn hiền hòa trở thành những vực thẳm hay vườn tược của người dân như chực đổ hết xuống sông mà không thôi bức xúc. Đôi bờ con sông bị phá nát rành rành ra đấy, vậy mà chính quyền luôn nói rằng họ "vô can", họ đã "chỉ đạo rất quyết liệt".

Của nả trôi hết xuống sông

Trong chuyến đi trên, gặp người dân ở thượng nguồn (thuộc huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng), hạ lưu (thuộc thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương), chúng tôi nghe đầy những lời ta thán, bởi ở đâu bờ sông cũng bị băm nát. Riêng ở Đồng Nai, những nhánh sông, kênh, rạch của sông Đồng Nai cũng đang ra sức kêu cứu trước việc đào bới vô tội vạ của những mảnh giấy phép khai thác cát vô hồn.

"Dòng sông cuồn cuộn dâng khi trời mưa và thủy điện xả lũ, khi nước rút trơ ra những mảng vườn tược bị khoét sâu hàm ếch. Người dân ở hai bên bờ giờ đây không còn tự hào vì được hưởng cảnh thơ mộng, gió mát mà quanh năm lo chống chọi với sạt lở, giữ nhà cửa, vườn tược. Nhiều đoạn, đất vườn bị ngoạm vào hàng trăm mét, bờ sông biến thành vực dựng đứng rồi chú ơi. Nhìn mà tiếc mà xót cho dân đôi bờ" - người lái thuyền đưa chúng tôi đi nói trong tiếc nuối.

Sạt lở nghiêm trọng trên sông Đồng Nai, đoạn chảy qua thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương

Đúng như lời ông lái thuyền, khi thuyền đến đoạn sông Đồng Nai chảy qua thị xã Tân Uyên, hình ảnh đập vào mắt chúng tôi là hàng loạt vườn cây ăn trái, hoa màu của người dân bị kéo tuột xuống sông; nhiều căn nhà bị "hà bá" nuốt chỉ còn lại… một nửa. Nhà ít tiền thì đóng cây tràm. Những gia đình có điều kiện phải bỏ hàng trăm triệu đồng xây kè, trồng cây để giữ đất. "Nhưng cuộc chiến giữ sông, giữ đất chưa có hồi kết…" - chị Hoa, một hộ dân đang đánh vật với tình trạng sạt lở sông Đồng Nai ở thị xã Tân Uyên, chua chát nói.

Hình ảnh chúng tôi ghi lại được ở TP Biên Hòa cũng không kém phần thê thảm. Ở phường Bửu Hòa, nhiều người dân dở khóc dở mếu vì nhà cửa, hoa màu bị đẩy xuống sông. Trên cù lao Phố, nhiều vùng đất xưa là bãi bồi, giờ đã ra… chính giữa dòng. Ở xã Tân Hạnh, cả một góc chợ của xã bị biến mất khiến tiểu thương phải bỏ của chạy lấy người. Riêng tại phường Tân Vạn, khi chúng tôi đưa máy ảnh lên chụp, bà Hoa liền lao lại nói như mếu: "Miếng vườn nuôi sống gia đình tôi giờ đã chảy tuột xuống sông rồi chú ơi. Phải chỉ thiên tai cũng ráng chịu, đằng này rõ ràng là do nhân tai. Vậy mà cũng chẳng biết kêu ai. Thật khổ với nạn khai thác cát!".

Từ chuyến đi trên, tìm lại những kết luận của các cuộc khảo sát của cơ quan chuyên ngành thì thấy đoàn nào cũng kết luận sạt lở nghiêm trọng là do sông biến đổi dòng chảy, ảnh hưởng của thủy điện xả lũ, của nạn nạo vét tràn lan và sự tung hoành của "cát tặc".

Đổ cho nạo vét

Chúng tôi rà soát lại thì thấy những năm qua, tình trạng cấp phép cho các dự án nạo vét trên sông Đồng Nai có thể nói là ồ ạt. Chưa kể TP HCM, Lâm Đồng, Bình Phước, tại Đồng Nai đã có đến 13 dự án được cấp phép. Trong đó, có hơn một nửa là của Bộ Giao thông Vận tải.

Liên quan đến việc khai thác cát bừa bãi, hồi cuối năm 2017, thâm nhập những đại công trường hút cát ở nơi giáp ranh tỉnh Đồng Nai và Lâm Đồng, chúng tôi từng tận mắt chứng kiến hàng loạt tàu, xáng cạp ồ ạt ngoạm cát ở hai bờ, ngang nhiên ngoạm vào vườn nhà dân. Thậm chí, những kẻ hút cát ngang nhiên làm xói lở hết vườn nhà dân sau đó chấp nhận bồi thường - một hình thức "mua" trá hình - bằng vài đồng còm cõi. Người dân ở đây khóc ròng vì mất đất, có nơi đã xảy ra những cuộc chiến bằng gạch đá, hung khí thật sự, khiến kẻ sứt đầu, người mẻ trán. Ngay cả Vườn Quốc gia Cát Tiên cũng bị xâm phạm nghiêm trọng khiến lãnh đạo vườn phải than trời, nhờ can thiệp.

TIẾNG KÊU TUYỆT VỌNG TỪ SÔNG ĐỒNG NAI: Tan nát đôi bờ - Ảnh 2.

Nhân danh nạo vét, đơn vị này đã cố tình “ngoạm” luôn vào bờ sông Đồng Nai (đoạn giáp ranh Đồng Nai và Lâm Đồng) để tận thu cát, tạo thành những vực sâu hoắm

Còn trên sông Thị Vải, có thời điểm 2-3 dự án của Bộ Giao thông Vận tải cùng lúc hoạt động ồ ạt. Đội hình tàu hút cùng dàn hàng ngang, dọc hoạt động náo loạn những khúc sông. Vùng sông vốn nằm xa bờ, cách cả những cánh rừng ngập mặn, nên rất khó kiểm soát. Đi ghe từ bờ tiếp cận những vùng dự án này cũng phải mất hàng chục phút nên việc nạo vét có thể không ảnh hưởng trực tiếp đến bờ. Tuy nhiên, một số dự án thì được cấp phép nạo vét cả những kênh rạch, thậm chí có con rạch… cụt. Những hộ dân nuôi trồng thủy sản trên sông đã bị lao đao vì việc nạo vét, khai thác không theo quy định, ảnh hưởng trực tiếp đến họ. Có thời điểm, chính quyền địa phương đã nhận đến hàng trăm lá đơn khiếu nại của người dân ở huyện Nhơn Trạch và TP Biên Hòa phản ánh những bất cập liên quan nạo vét, tận thu khoáng sản. "Một đơn vị nạo vét hút cát cả hai bên bờ gây sạt lở và ô nhiễm nghiêm trọng khiến các hồ nuôi tôm của tôi bị bỏ hoang, gây thiệt hại cho tôi gần 2 tỉ đồng…" - ông Nguyễn Văn Lực, ngụ xã Phước An, huyện Nhơn Trạch, kể.

Sau một thời gian dài tình trạng các đơn vị nạo vét lập lờ khai thác bất chấp khối lượng cho phép trên sông vì cơ quan chức năng nại là "khó giám sát", cùng với nạn "cát tặc" ăn theo khiến người dân mất đất, mất tài sản phản đối mạnh mẽ thì các dự án từ thượng nguồn cho đến hạ lưu phải tạm ngưng để thực hiện rà soát. Kết quả, hàng loạt dự án khai thác cát bị khai tử nhưng vẫn có 5 dự án (trong đó 3 dự án của Bộ Giao thông Vận tải, 2 của tỉnh Đồng Nai) đang xin và đang được các cơ quan chức năng xem xét cấp phép hoạt động trở lại.

Theo thông tin chúng tôi nắm được thì 5 đơn vị trên xin nạo vét từ rạch Ông Nhiêu đến cầu Đồng Nai; từ sông Đồng Tranh đến sông Gò Gia; một đoạn thuộc rạch Ông, đoạn rạch Cái Lăng và đoạn thuộc sông Thị Vải... đây là những nhánh sông, rạch trên hệ thống sông Đồng Nai. Về vấn đề này, UBND tỉnh Đồng Nai cho biết nếu cấp phép trở lại thì sẽ làm chặt, làm căng để tránh vi phạm khai thác bừa bãi và tận thu. "Phải giám sát chặt chẽ hơn, nếu vi phạm sẽ rút giấy phép ngay…" - trong một cuộc họp, ông Võ Văn Chánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, nhấn mạnh.

Tuy nhiên, người dân thì lại hết sức nghi ngờ, bởi họ đã nghe quá nhiều những lời khẳng định của tỉnh Đồng Nai sẽ xử nghiêm những đơn vị khai thác cát đã làm ảnh hưởng dòng chảy hay vườn tược nhà dân, rốt cuộc là dòng sông Đồng Nai hiện đã như bức tranh loang lổ. Đơn vị khai thác cát gây ra biết bao hậu quả nhưng gánh chịu vẫn là người dân, còn chính quyền và họ vẫn vô can.

"Cát tặc" vẫn tung hoành

Tình trạng hút cát lậu trên sông Đồng Nai vẫn diễn ra phức tạp do nhiều thành phần từ các vùng lân cận như Tân Uyên, Dĩ An (tỉnh Bình Dương), quận 9 (TP HCM) kéo đến.

Trong đó, sông Đồng Nai (thuộc địa bàn huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai) tình trạng "cát tặc" tàn phá diễn ra rất nghiêm trọng với các con rạch Láng, rạch Bà Vánh, rạch Cá Đối (xã Long Tân) bị xới tan tác. Kế đến là đoạn thuộc xã Bình Lợi (huyện Vĩnh Cửu), "cát tặc" hằng đêm hoành hành khiến người dân mất ăn mất ngủ. Đặc biệt, đoạn chảy qua TP Biên Hòa, "cát tặc" vẫn đang hoành hành suốt đêm.

“Cát tặc” thường bỏ lại phương tiện rồi lao xuống sông bỏ trốn nên việc xử lý dứt điểm tình trạng khai thác cát lậu rất khó

Thế nhưng, theo cơ quan chức năng, việc xử lý "cát tặc" là rất khó khăn bởi khó có thể bắt được kẻ "đầu vụ". Cụ thể, đêm 31-7, lực lượng chức năng đi tuần trên sông Đồng Nai, đến đoạn thuộc phường Tân Vạn, TP Biên Hòa thì phát hiện 5 đối tượng cùng 1 chiếc ghe lớn đang hút trộm cát từ dưới sông. Khi công an xuất hiện, các đối tượng đã bỏ lại tang vật, lao xuống sông, lợi dụng bóng đêm tẩu thoát. Trước đó, lúc rạng sáng 27-7, trên đoạn sông thuộc xã Long Hưng (TP Biên Hòa), công an đã ập tới, bắt quả tang và thu giữ 3 ghe công suất lớn cùng cả trăm khối cát vừa bị múc trộm từ lòng sông nhưng chỉ kịp giữ lại một người và "cát tặc" này lại khai chỉ là người được thuê đến chở cát.

Kỳ tới: Nước thải hòa nước sông

Bài và ảnh: XUÂN HOÀNG

Source:
https://nld.com.vn/thoi-su/tieng-keu-tuyet-vong-tu-song-dong-nai-tan-nat-doi-bo-20180827221724528.htm$pageOut$pageIn

Tiếng kêu tuyệt vọng từ sông Đồng Nai (*): Nước thải hòa nước sông

29/08/2018 05:49

Nước sông Đồng Nai chảy qua các thành phố công nghiệp không có nơi nào có thể dùng cho sinh hoạt, còn trong xanh thì hầu như toàn dòng không còn

Nạn ô nhiễm nước sông Đồng Nai có thể khẳng định bùng nổ từ thời nhà máy của Vedan bị phát hiện xả thải chưa qua xử lý, rồi đến Sonadezi xả thải bẩn ra rạch Bà Chèo (đổ ra con sông này). Đến nay, dù 2 đơn vị trên đã khắc phục nhưng ô nhiễm sông Đồng Nai không những không được cải thiện mà còn có chiều hướng lan rộng.

Dơ bẩn dồn về

Nói đến việc nước thải hòa nước sông Đồng Nai, trước hết phải nhắc đến đoạn qua TP HCM, tỉnh Bình Dương và Đồng Nai. Tại vùng giáp ranh 3 địa phương này, hiện trên bầu trời thì ngày đêm hàng trăm ống khói nhà máy phun tỏa, hai bên bờ sông Đồng Nai thì hệ thống cống nước xả thải nơi len lỏi, nơi ồ ạt chảy ra.

Cụ thể, ở đoạn chảy qua TP Biên Hòa, con sông đang oằn mình gánh nước thải của đô thị hơn triệu dân, cùng với các khu công nghiệp (KCN). Cũng ở Đồng Nai, trên sông La Ngà (huyện Định Quán) và sông Cái (TP Biên Hòa), các làng bè cá lâu đời được xác định xả xuống sông một lượng chất thải không hề nhỏ. Phía quận 9 (TP HCM), các thị xã Dĩ An, Tân Uyên (Bình Dương) với các nhà máy, cơ sở sản xuất mọc lên ngày càng nhiều, việc tiêu tán nước thải từ sinh hoạt đến công nghiệp (đã xử lý hay chưa qua xử lý) cũng dồn về một mối: sông Đồng Nai!

Tiếng kêu tuyệt vọng từ sông Đồng Nai (*): Nước thải hòa nước sông - Ảnh 1.

Điểm đen gây ô nhiễm - KCN Biên Hòa 1 - được yêu cầu di dời cấp bách nhưng vẫn thực hiện đủng đỉnh. Ảnh: XUÂN HOÀNG

Theo tìm hiểu của chúng tôi, qua nhiều lần quan trắc các vùng nước mặt trên sông Đồng Nai, các cơ quan chuyên môn xác định chất lượng nước mặt của con sông này bị ô nhiễm rất nặng. Trong đó, nếu đoạn từ hợp lưu với sông Đạ Huoai, giáp ranh 2 tỉnh Đồng Nai - Lâm Đồng (thượng nguồn) đến đoạn hợp lưu với sông Bé và đoạn qua huyện Vĩnh Cửu (Đồng Nai) tuy ô nhiễm nhưng không nguy hiểm thì đoạn qua TP Biên Hòa, nước sông Đồng Nai được xác định là ô nhiễm nghiêm trọng, hàng loạt thông số đều vượt quy chuẩn, trong đó có hàm lượng sắt và các vi khuẩn gây bệnh. Khu vực này cũng chính là nơi tiếp nhận nước để xử lý nước sinh hoạt của các nhà máy nước Thủ Đức, Tân Hiệp, Bình An…cung cấp nước cho gần 20 triệu dân Biên Hòa và TP HCM.

Ghi nhận thực tế trên sông, đoạn qua TP Biên Hòa bằng cách hỏi cư dân hai bên bờ thì ai cũng trả lời: Có cho tiền cũng không còn dám tắm giặt trên dòng sông này. "Nhìn mặt nước thì không thấy bẩn nhưng cứ lao mình xuống tắm là thấy ngay hậu quả. Đó là nổi mẩn, ngứa ngáy khắp người" - chị Hòa, một cư dân sống bên dòng Đồng Nai đoạn chảy qua TP Biên Hòa, chia sẻ.

Chuyện cấp bách nhưng làm… ì ạch

Theo chị Hòa, bỏ qua tất cả tác nhân khác, ở Đồng Nai chỉ cần "xử" được KCN Biên Hòa 1 là chuyện ô nhiễm dòng Đồng Nai (đoạn chảy qua Biên Hòa) sẽ khắc phục được phần lớn.

Vấn đề chị Hòa nêu, thực tế cũng là những gì Chính phủ đã nhìn thấy từ năm 2009. Thời điểm này, Thủ tướng Chính phủ đã có chủ trương để tỉnh Đồng Nai di dời KCN Biên Hòa 1 và yêu cầu tỉnh xem đây là vấn đề cấp bách, không thể trì hoãn. Theo đó, để thực hiện di dời và chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1, tỉnh Đồng Nai đã giao cho Tổng Công ty Phát triển KCN Sonadezi (công ty trực thuộc tỉnh) lập đề án, triển khai kế hoạch. Theo kế hoạch Sonadezi đưa ra thì khu đất hiện hữu có thể trở thành trung tâm hành chính hoặc khu đô thị. Các doanh nghiệp (DN) tại đây sẽ dời về KCN Giang Điền (huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) hoặc các KCN khác. Tổng số vốn thực hiện khoảng 15.000 tỉ đồng.

Thế nhưng, gần chục năm trôi qua, việc thực hiện vẫn cứ giậm chân tại chỗ. Lý giải nguyên nhân, Sonadezi cho rằng vấn đề nan giải mà họ đang gặp phải là những khúc mắc về pháp lý. Tại đây, có hơn một nửa DN thuê đất đến sau năm 2050 nên DN không đồng ý di dời nếu chính sách đền bù không tương xứng. Nói về trách nhiệm, bà Đỗ Thị Thu Hằng, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Phát triển KCN Sonadezi, lại cho rằng hiện việc di dời KCN Biên Hòa 1 vẫn đang từng bước tháo gỡ các vướng mắc. "Sonadezi chỉ được tỉnh giao thực hiện đề án, riêng các bước tiếp theo xuất hiện các vướng mắc các bên cùng phải tháo gỡ, hiện tất cả vẫn đang chỉ là kế hoạch…" - bà Hằng thông tin.

Trong khi đó, theo chủ một DN không chịu di dời thì tất cả chính sách di dời hoàn toàn bất lợi cho DN và có lợi cho đơn vị sẽ làm chủ khu đất KCN Biên Hòa 1. "DN bị di dời bị thiệt thòi đủ kiểu, từ khó khăn về nguồn lao động, nhà máy ngưng hoạt động để di chuyển đến mất khách hàng, mất thị trường… Thêm nữa, khi nơi đây giải tỏa xong sẽ thành "đất vàng" vì nó có quá nhiều lợi thế, như nằm gần cầu Đồng Nai, ngay ngã tư Vũng Tàu, nằm sát bên sông Đồng Nai, thuộc vùng trung tâm với hệ thống quốc lộ, cao tốc, metro đang hướng đến. Do đó, chính sách di dời cần phải tính sao cho phù hợp chứ như bây giờ là không được" - chủ DN trên đề nghị.

Thông tin từ Sonadezi đưa ra cùng với lập luận của DN không chịu di dời, đồng nghĩa với việc dòng Đồng Nai sẽ tiếp tục gánh nước thải của khoảng 80 DN đang hoạt động chưa chịu di dời khỏi KCN Biên Hòa 1, với mỗi ngày xả hơn 9.000 m3 nước thải ra sông Đồng Nai nhưng chỉ có hơn 1.000 m3 được xử lý qua hệ thống xử lý nước thải của tỉnh là kiểm soát được.

Thất bại mục tiêu kiểm soát nguồn thải!

Liên quan đến việc ô nhiễm sông Đồng Nai, Cục Cảnh sát môi trường từng thống kê trên toàn lưu vực hệ thống sông Đồng Nai hằng ngày phải tiếp nhận trên 4.500 điểm xả từ nhiều nguồn nước thải công nghiệp, khai thác khoáng sản, làng nghề, nước sinh hoạt, nông nghiệp, y tế, chăn nuôi... Qua kiểm tra, Cục Cảnh sát môi trường phát hiện DN không xây dựng hệ thống xử lý chất thải hoặc có hệ thống xử lý nhưng không vận hành. Thậm chí, có DN xây dựng hệ thống xả thải bí mật để xả nước thải chưa qua xử lý ra kênh rạch, rồi ra sông. Hầu như tất cả đô thị đều chưa có hệ thống xử lý nước thải. Chưa kể các tỉnh, thành trên lưu vực sông còn nhiều bệnh viện tuyến huyện xả thải trực tiếp vào hệ thống nước thải sinh hoạt, xả ra nguồn nước lưu vực sông...

Nêu ra thống kê trên để thấy các mục tiêu kiểm soát nguồn thải trên sông Đồng Nai được Chính phủ đưa ra gần như thất bại, bởi sự quản lý yếu kém của chính quyền các tỉnh, thành mà dòng Đồng Nai chảy qua.

Năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định phê duyệt "Đề án bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai đến năm 2020". Đề án đặc biệt chú trọng vấn đề kiểm soát, giám sát tốt các nguồn xả thải ra hệ thống sông Đồng Nai và làm mọi cách để giữ sạch được nước sông. Đề án nêu rõ mục tiêu của giai đoạn 2011-2015 là: Ít nhất 60% khu đô thị và 100% khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường. Thu gom trên 90% chất thải rắn sinh hoạt và xử lý 100% chất thải nguy hại. Mục tiêu giai đoạn 2016-2020 là: Ít nhất 70% khu đô thị và 100% các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường. Thu gom trên 95% chất thải rắn sinh hoạt và xử lý 100% chất thải nguy hại.

Thất bại quy hoạch làng bè

Làng bè Tân Mai nằm trên sông Cái, nhánh sông Đồng Nai ôm lấy TP Biên Hòa hiện có khoảng 300 hộ nuôi cá. Cách đây vài năm, cơ quan chức năng TP Biên Hòa đã tiến hành quy hoạch, sắp xếp lại làng bè một lần, theo hướng làng bè cá được gom lại ở một khúc sông để hợp mỹ quan và bớt ô nhiễm. Theo đó, UBND TP Biên Hòa quy định mỗi bè cá chỉ được có một bè duy nhất với quy mô 4 m x 8 m, các bè cá không đúng tiêu chuẩn sẽ phải cải tạo lại.

Những hộ dân nuôi cá ở làng bè Tân Mai với nhiều bao bì thức ăn cho cá

hằng ngày được xác định đã góp phần gây ô nhiễm sông Đồng Nai Ảnh: XUÂN HOÀNG

Quy định trên lập tức bị người nuôi cá phản đối và đến nay vẫn chưa thực hiện được. Ông Trần Văn Hợi, một chủ bè tại đây, cho biết về cơ bản đồng ý với chủ trương chung để làng bè được quy hoạch sạch đẹp, giảm bớt tác động gây ô nhiễm nhưng phải không ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống của người dân. "Thừa nhận có gây ô nhiễm nhưng đây là nghề mưu sinh, phải có hướng đi cụ thể chứ không cắt chén cơm manh áo của chúng tôi bằng cách chỉ cho mỗi hộ nuôi một bè được…" - ông Hợi nêu ý kiến và đề nghị cơ quan chức năng tính toán lại.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 27-8

Source:
https://nld.com.vn/thoi-su/tieng-keu-tuyet-vong-tu-song-dong-nai-nuoc-thai-hoa-nuoc-song-20180828221005123.htm
Kỳ tới: Chậm giải cứu là có tội!

XUÂN HOÀNG - NHƯ PHÚ

$pageOut$pageIn

TIẾNG KÊU TUYỆT VỌNG TỪ SÔNG ĐỒNG NAI (*): Chậm giải cứu là có tội!

30/08/2018 06:00

Nhà khoa học, đại biểu Quốc hội yêu cầu vào cuộc ngay để cứu sông Đồng Nai; trong khi đó, những người có trách nhiệm bảo vệ dòng sông này cứ... lảng tránh

Nhiều nhà khoa học, đại biểu Quốc hội đã không ít lần bỏ công khảo sát và lên tiếng cảnh báo về các vấn nạn mà sông Đồng Nai đang gánh chịu. Thế nhưng, theo các nhà khoa học, tiếng nói của họ vẫn chưa được lắng nghe một cách thấu đáo và bằng chứng là dòng sông này vẫn đang kêu cứu trong tuyệt vọng. Lần này, nếu những người có trách nhiệm liên quan vẫn không đưa ra giải pháp giải cứu cụ thể là có tội với chính con cháu của mình!

Lảng tránh

Những vấn đề cấp bách của sông Đồng Nai từng được Chính phủ đưa vào văn bản quy phạm cách đây nhiều năm, tuy nhiên tại nhiều cuộc họp thời gian qua, cho thấy thực tế quản lý còn quá nhiều hạn chế, buông lỏng và không có hiệu quả. Tại phiên họp lần thứ 11 của Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai (Ủy ban Sông Đồng Nai) cuối năm 2017, đại diện tỉnh Tây Ninh đề nghị cần đánh giá lại vai trò chỉ đạo của ủy ban này trong công tác thực hiện đề án bảo vệ sông, bởi đã không giải quyết được các vướng mắc, không giải quyết triệt để nhiều vấn đề bức xúc trên các lưu vực hệ thống.

Những hình ảnh như thế này sẽ tiếp diễn trên dòng sông Đồng Nai nếu những người có trách nhiệm tiếp tục ngó lơ Ảnh: XUÂN HOÀNG

Cùng quan điểm, Sở Tài nguyên và Môi trường TP HCM cho rằng cần có sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các địa phương và bộ, ngành. Bởi đây là hành động cần thiết nhưng thực tế công tác triển khai còn rời rạc. Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã chỉ đạo bảo vệ môi trường lưu vực sông Đồng Nai là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách đối với 11 tỉnh, TP trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai.

Ấy vậy mà, trong suốt thời gian thực hiện loạt bài "Tiếng kêu tuyệt vọng từ sông Đồng Nai", chúng tôi liên tục liên lạc với ông Đinh Quốc Thái, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cũng là Chủ tịch luân phiên của Ủy ban Sông Đồng Nai hiện tại, để tìm câu trả lời nhưng mọi cố gắng đều không được hồi đáp.

Chúng tôi tiếp tục liên lạc đến lãnh đạo các tỉnh, TP là thành viên của ủy ban này là Bình Phước, Đắk Nông, Lâm Đồng,… cũng đều nói không thể trả lời. Ông Huỳnh Anh Minh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước, Phó Chủ tịch Ủy ban Sông Đồng Nai - thừa nhận "không nắm được, không rõ lắm" và nói thêm "hãy hỏi ông chủ tịch" (!).

Riêng Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương, ông Trần Thanh Liêm, là có quan tâm nhưng chưa đưa ra được cam kết nào đáng kể. "Vấn đề thực sự đã khá cấp bách, cần có sự phối hợp chặt chẽ, quyết liệt và có hiệu quả hơn từ các địa phương. Riêng tỉnh Bình Dương cũng đang gánh chịu nhiều hậu quả tác động xấu trên sông Đồng Nai đoạn chảy qua địa bàn, chúng tôi phải tìm các biện pháp khắc phục để có hiệu quả…" - ông Liêm thông tin.

Coi thường pháp luật mà ra

Theo PGS-TS Đào Trọng Tứ, Trưởng Ban Điều hành Mạng lưới sông ngòi Việt Nam, sự can thiệp của con người và tiến trình đô thị hóa sẽ không ảnh hưởng xấu đến sông Đồng Nai nếu như được điều tiết và thực thi đúng pháp luật. Tuy nhiên, có quá nhiều vấn đề về mặt pháp luật bị coi nhẹ và tâm lý "ăn cắp" của công lấn át khiến sông Đồng Nai bị tàn phá. Đó là việc lạm dụng khai thác cát khiến dòng sông bị thay đổi, đáy sông bị cào mòn, hạ thấp dẫn đến mực nước sông tụt xuống, bờ bị xói lở. Các thủy điện nếu không kiểm soát cũng sẽ gây tác động bất ngờ, lượng phù sa bị giữ lại khiến hạ lưu sẽ thành "sông đói", xói lở bờ và xói lở dòng sông. Việc lấp, lấn sông cũng thế, dòng sông đang bị khai thác quá mức, tác động đến thảm thực vật, từng chút tác động vào dòng chảy. Ô nhiễm từ các KCN, các làng nghề cũng làm sông suy kiệt, nước bị ô nhiễm nên không còn là tài nguyên nước… "Quy định pháp luật đã có sẵn, nếu Ủy ban Sông Đồng Nai, địa phương làm đúng, làm nghiêm, làm mạnh thì sự thể đã khác" - TS Tứ khẳng định.

PGS-TS Lê Anh Tuấn (ĐH Cần Thơ) cho rằng sông Đồng Nai hiện là một trong những con sông cần được quan tâm hàng đầu với những vấn đề cấp bách. "Các nhà khoa học luôn lưu ý việc giữ nguyên hiện trạng dòng chảy phải được ưu tiên trước hết, các công trình phát triển phải là ưu tiên thứ yếu. Vì vậy, với sông Đồng Nai, những người có trách nhiệm phải vào cuộc ngay, chậm giải cứu là có tội…" - TS Tuấn nhấn mạnh.

Đại biểu Quốc hội, nhà sử học Dương Trung Quốc thì nói rằng không thể chậm hơn nữa trong việc bảo vệ sông Đồng Nai. "Tôi từng phát biểu ở Quốc hội, đừng coi thường cái nhỏ, đừng xử lý rồi cho tồn tại những sai trái, vì đó là điều cực kỳ tai hại, nó phá hủy luật pháp và phá hủy bộ máy. Vậy nên những chuyện đã xảy ra và đang bàn đến của dòng sông Đồng Nai thì nhỏ cũng phải xử lý ngay, không để thành chuyện lớn. Trách nhiệm, nhiệm vụ, những người được giao không làm được thì để người khác làm" - ông Dương Trung Quốc bức xúc.

Đề xuất lập tổ tự quản

TS Võ Ngọc Long, Chủ tịch Hội đồng Khoa học của Viện Sinh thái học Miền Nam, cho biết ông vừa đi khảo sát sông Đồng Nai về. Theo đó, con sông này không chỉ bị hủy hoại vì nạn khai thác cát, mà tình trạng thủy điện "chiếm lĩnh" thượng nguồn, ống xả thải của nhà máy, KCN "đâm toạc" hạ nguồn đã khiến dòng sông ngày càng hung dữ, xấu xí. Riêng đánh giá về hiệu quả hoạt động của Ủy ban Sông Đồng Nai, TS Long cho rằng họ hoạt động không thường xuyên (họp 1-2 lần/năm). "Tiếng nói của họ trong các vấn đề, các sự vụ xảy ra rất là kém. Họ kiêm nhiệm thôi, vì vậy làm rất là hình thức" - ông Long thẳng thắn.

Ông Long còn chia sẻ rằng bản thân ông từng bức xúc khi thấy cảnh một tàu ngang nhiên chọc ống xuống hút cát ở bờ sông Đồng Nai phía thượng nguồn và tự hỏi không hiểu vì sao họ được chính quyền cho phép làm như vậy? Hay ở khúc sông Biên Hòa, ông cũng đã thấy tàu khai thác với đầy đủ phương tiện xuất hiện nhưng công an đường thủy vẫn cứ làm ngơ. Cái đó người dân biết rất rõ nhưng không hiểu sao chính quyền lại không để ý hay có người bảo kê?

Chính vì vậy, theo TS Long, để bảo vệ sông Đồng Nai, chuyện cần làm ngay bây giờ là thành lập những nhóm cộng đồng tự quản, để họ cùng tham gia giám sát được tình trạng của khúc sông chảy qua địa phận mình sinh sống. "Ví dụ cho xóm này, phường này, quận này… quản lý đoạn sông đó. Cơ quan chức năng có thể tập huấn cho các nhóm tự quản phương pháp xác định ô nhiễm ban đầu như đo độ pH, đánh giá màu nước, mùi nước, có thể lấy mẫu nước, gửi báo cáo…" - TS Long gợi ý. Bởi theo TS Long, cho cộng đồng chung tay giám sát là giải pháp hay, bền vững trong bối cảnh lực lượng chức năng mỏng, làm việc thiếu minh bạch, bằng chứng là xả thải lén, hút cát trộm, lấp, lấn sông trái phép vẫn cứ xảy ra giữa ban ngày.

Cuối cùng TS Long nhắn nhủ những người sống ở đôi bờ sông Đồng Nai hãy nhớ rằng dòng sông, bờ sông là một phần của cuộc sống mình. Đừng nghĩ đó là của trời cho mà nhớ rằng nó liên quan rất chặt đến đời sống cộng đồng xã hội, ảnh hưởng đến cả con cháu sau này nếu chúng ta không chung tay gìn giữ.

XUÂN HOÀNG - NHƯ PHÚ

Source: https://nld.com.vn/thoi-su/tieng-keu-tuyet-vong-tu-song-dong-nai-cham-giai-cuu-la-co-toi-2018082921271044.htm$pageOut$pageIn

"Vết dầu loang" trên sông Đồng Nai

30/08/2018 06:35

Báo Người Lao Động mới có loạt bài phản ánh về phát hiện 3 vụ lấp, lấn sông Đồng Nai mà điển hình là ở khu vực gần cầu An Hảo, TP Biên Hòa, khai thác cát ồ ạt dọc sông gây xói lở bờ và các bất cập trong việc xử lý chất lượng nước khiến công luận rất bức xúc.

Sông Đồng Nai trong những năm gần đây bị âm thầm xâm lấn. Nhiều nhà hàng, quán xá đang dần dà gặm nhấm dọc sông theo phương thức "vết dầu loang". Về tổng thể, sông Đồng Nai chưa được bảo vệ, quy hoạch và quan tâm đúng mức. Việc khai thác cát, đá khá nhộn nhịp, nhiều khu đất ven sông trước kia là bãi ngập nước, nay thành quán xá, nhà xưởng. Hậu quả tai hại của "vết dầu loang" này đã được nhiều nhà khoa học cảnh báo cách đây khoảng 4 năm, từ khi có dự án lấp, lấn sông Đồng Nai của Công ty Toàn Thịnh Phát ở khu vực TP Biên Hòa. Bởi luật pháp không nghiêm, không vạch rõ quyền lợi, trách nhiệm và quyền hạn nên nhiều cánh rừng và dòng sông chết đã trở thành nỗi đau ám ảnh khôn nguôi về chạy đua thành tích phát triển kinh tế, bất chấp hậu quả đã tàn phá môi trường sinh thái.

Sông Đồng Nai đã được hình thành từ ngàn năm, hình thái của nó trên mặt bằng, trên mặt cắt ngang, cắt dọc đã được định hình theo nguyên tắc hình thái ổn định động để phù hợp với các điều kiện về dòng chảy, địa chất, địa hình tại chỗ. Sự thay đổi hình thái tại một vị trí nào đó sẽ kéo theo một phản ứng dây chuyền về bờ đối diện, thượng lưu và cả hạ lưu. Điều nguy hiểm là trong khi vận tốc có quan hệ bậc nhất với địa hình thì tốc độ bồi hoặc xói lại quan hệ với vận tốc ở bậc hai cho tới ba. Nghĩa là một tác động nhỏ vào địa hình lòng sông làm nó lệch khỏi trạng thái cân bằng có thể dẫn tới một hậu quả lớn sau này, nếu sự tác động đó không được phân tích cẩn thận.

Không thể cưỡng bức dòng sông tuân theo sự sắp đặt chủ quan của con người. Chỉnh trị sông cũng như dạy thú dữ làm xiếc, nếu theo phương pháp khoa học thì con thú có thể được thuần phục làm trò để mua vui cho mọi người; nếu theo phương pháp trái quy luật của thú thì nó có thể quay lại trả thù con người, thậm chí trả thù rất tàn bạo. Những ví dụ để minh chứng cho điều đó đã có rất nhiều trong thực tế ngay trên sông Đồng Nai như sạt lở nghiêm trọng đoạn chảy qua thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, còn ở Cù Lao Phố (TP Biên Hòa) xưa kia nhiều vùng đất là bãi bồi nay đã ra chính giữa dòng...

Sông Đồng Nai là con sông liên tỉnh, có Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông Đồng Nai. Thực tế, ủy ban này là tổ chức "hữu danh vô thực". Các hành động lấn chiếm sông Đồng Nai là vi phạm Luật Tài nguyên nước đã được Quốc hội khóa XIII phê duyệt năm 2012.

Nếu lãnh đạo các tỉnh trong lưu vực sông Đồng Nai, bộ phận tham mưu, doanh nghiệp cùng nhà khoa học chịu khó đọc và hiểu Luật Tài nguyên nước, quản lý theo lưu vực sông và việc xử lý các vi phạm phải chỉ đích danh thủ phạm (không được trốn tránh dưới danh nghĩa tập thể) hoặc đổ cho biến đổi khí hậu thì mới hy vọng dòng sông Đồng Nai không chỉ hiền hòa, nuôi sống cho thế hệ hiện nay mà còn vì tương lai con cháu cũng như đất nước chúng ta.

Tô Văn Trường

$pageOut
$pageIn

Nhói lòng trước vùng sạt lở dọc sông Đồng Nai

04/08/2018 09:34

(NLĐO)- Dọc sông Đồng Nai, từ hạ nguồn qua TP Biên Hòa đến thượng lưu, nhiều đoạn bờ sông bị khoét lở toang hoác, đất đai nhà cửa trôi xuống sông.

Sông Đồng Nai đi qua tỉnh Đồng Nai hiện nhiều vùng đang sạt lở ngày càng phức tạp. Nhiều diện tích đất đai, hoa màu, tài sản của người dân ở ven sông, ở các cù lao tiếp tục bị đe dọa. Trong khi tình trạng sạt lở phía thượng nguồn, cả đoạn qua Vườn Quốc gia Cát Tiên, diễn ra từng ngày thì đoạn từ huyện Vĩnh Cửu đến TP Biên Hòa về phía hạ lưu sạt lở cũng nghiêm trọng không kém.

Ở đoạn sông chảy qua xã Bình Lợi, huyện Vĩnh Cửu, nhiều khu vực bờ sông biến thành bờ vực dựng đứng, đất đai hoa màu của người dân bị kéo tuột xuống sông. Vườn tược nhiều nơi bị "gặm" sâu hàng chục mét. Có nơi nhà dân bị xô đổ xuống sông, còn lại những bức tường loang lổ. Nơi khác, vài căn nhà hoang còn lại… nửa căn, chênh vênh bên bờ vực trông thật thảm hại.

Nhiều vùng sông Đồng Nai rơi vào thảm họa

Dọc sông, để giữ đất, người dân phải dùng cừ tràm đóng kè hoặc trồng các loại cây dưới nước để ngăn sạt lở. Nhà có điều kiện thì xây kè xi măng để giữ vườn. Thế nhưng, vẫn không thể chống đỡ với miệng hà bá quái ác.

Từ đầu sông, tỉnh Lâm Đồng đến đoạn qua tỉnh Bình Dương đến TP Biên Hòa về huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai hiện có hàng chục điểm sạt lở nghiêm trọng. Đoạn qua các xã, phường Hóa An, Bửu Hòa, Hiệp Hòa (cù lao Phố), tình trạng sạt lở khiến người dân khóc ròng.

Người dân Cù lao Phố than thở rằng đất đai, tài sản của họ đang bị dòng nước "gặm" từng ngày mà không có cách nào khắc phục. Cụ ông Lê Văn Chín (84 tuổi, ngụ ấp Nhị Hòa, xã Hiệp Hòa) cho biết trước đây ranh đất của gia đình ông kéo dài ra phía ngoài sông khoảng 30 m và trồng nhiều cây trái nhưng bây giờ chỉ còn là dòng nước mênh mông, quặn đục. "Dòng sông ngày xưa êm đềm, giờ chỉ thấy cảnh xói lở, mất mát…" - cụ ông nói.

Ông Trần Thế Hùng cũng ở cù lao Hiệp Hòa nhận xét ngày trước tốc độ sạt lở chậm nhưng mấy năm trở lại đây nhanh đột biến, nhà nào có đất ven sông cũng đều phải bỏ hàng trăm triệu đồng đổ đất đá, đóng cọc, làm kè nhưng đều không xuể.

Chính quyền địa phương cho rằng việc khai thác cát tràn lan là một trong những nguyên nhân dẫn đến sạt lở nghiêm trọng như hiện nay. "Đề nghị các ngành chức năng xử lý triệt để tình trạng bơm hút cát trái phép trên địa bàn để bà con ổn định đời sống, an tâm sản xuất" - ông Lê Hoàng Long, Phó chủ tịch UBND xã Bình Lợi nói.

Xác nhận tình trạng sạt lở diễn ra quanh cù lao, chính quyền xã Hiệp Hòa cho hay nếu so sánh với bản đồ địa chính thành lập năm 1993 thì hiện nay nhiều điểm trên cù lao đã bị ăn sâu vào từ 20 đến 30 m, và hầu hết chu vi cù lao đều bị ảnh hưởng. Chủ tịch UBND xã Hiệp Hòa, ông Triệu Trung Tính cho hay hiện chưa có giải pháp căn cơ nào để ngăn sạt lở, giữ đất cù lao.

"Chúng tôi đề nghị phải có đề án đánh giá tổng thể tình trạng sạt lở để đưa ra được giải pháp căn cơ, lâu dài", ông Tính nói.

UBND tỉnh Đồng Nai nhiều năm trở lại đây cũng đánh giá tình trạng sạt lở dọc sông Đồng Nai là nghiêm trọng, cần có giải pháp căn cơ để bảo vệ sông, bảo vệ tài sản người dân.

Một số hình ảnh khi phóng viên đi thuyền theo dọc sông Đồng Nai ghi lại:

Nơi thượng nguồn, thuộc ranh giới huyện Tân Phú (Đồng Nai) và Cát Tiên (Lâm Đồng) vườn trôi sông lở vì khai thác cát

Một thời gian dài, các ghe tàu núp dưới dự án khai thác cát làm tan nát cả dòng sông

Người dân mất đất chảy nước mắt nhìn hoa màu trôi xuống dòng sông lở

Dọc xuống phía dưới qua huyện Định Quán, Vĩnh Cửu và Tân Uyên của Bình Dương cũng sạt lở tan hoang

Đoạn qua thị xã Tân Uyên, nơi có nhiều vườn tược, bờ sông thành vực thẳm

Cảnh tan hoang thảm thương

Nơi mới, nơi cũ

Nhà đã trôi sông, nhà bị đe dọa

Khiến người dân phải chịu bỏ của chạy lấy người

Lở loét

Vườn và nhà cửa không thể níu giữ

Có những đoạn sạt lở thành vực kéo dài hàng trăm mét

Có nhiều nơi người dân tự bỏ tiền làm kè, trồng cây chịu nước để giữ đất nhưng có nơi đành bỏ mặc

Có khu vườn bị hà bá "ăn" hàng chục mét

Mặc kệ sông!

Bờ kè thuộc xã Tân Hạnh, TP Biên Hòa bị cuốn trôi, một góc chợ và nhà dân đổ xuống sông

Ông Lê Văn Chín (84 tuổi, ngụ cù lao Hiệp Hòa) nói: "Nhà tôi hổi ngoài đó kìa, vườn tôi ngoài đó kìa, mất hết rồi"

X.Hoàng

Source:
https://nld.com.vn/thoi-su/nhoi-long-truoc-vung-sat-lo-doc-song-dong-nai-20180804091125603.htm
$pageOut$pageIn

Chưa hết hạn bảo hành, kè tiền tỉ trôi xuống sông Đồng Nai

Source:
https://nld.com.vn/thoi-su/chua-het-han-bao-hanh-ke-tien-ti-troi-xuong-song-dong-nai-201807281132044.htm

28/07/2018 11:41

(NLĐO)- Đưa vào sử dụng mới hơn 1 năm, đang hạn bảo hành nhưng cả đoạn kè dài đã bị sạt trôi xuống sông, cuốn trôi cả một góc của khu chợ.

Tình trạng trên diễn ra ở khu bờ kè sông Đồng Nai, phía sau chợ Tân Hạnh, thuộc xã Tân Hạnh, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.

Đây là hệ thống kè sông được đầu tư với số vốn gần 2 tỉ đồng từ ngân sách. Kè được thiết kế bê tông cốt thép, dài hơn 30 m, nghiệm thu vào cuối tháng 6-2017. Tuy nhiên, chỉ ít tháng sau khi đưa vào sử dụng, bờ kè bắt đầu gãy, nứt rồi trôi tuột xuống sông.

Kè tiền tỷ mới làm đã sát lở, cuốn trôi một góc chợ, nhiều nhà dân bị đe dọa

Đến hiện tại, cả công trình bờ kè này đã bị cuôn trôi hoàn toàn, các khối bê tông, sắt thép bị đẩy trôi ra cách xa bờ hàng chục mét.

Không chỉ vậy, do công trình chủ yếu đi qua khu vực ngôi chợ Tân Hạnh nên khi kè sụp đổ, kéo theo nhiếu sạp hàng, kiot của tiểu thương cũng bị kéo xuống sông, nhiều nhà dân xung quanh đang bị đe dọa.

Hiện tại, cả mặt sau của khu chợ trở thành bờ vực sâu hoắm với nhiều đoạn sạt lở dạng hàm ếch. Trong khi mặt sau chợ bỏ hoang, tiềm ẩn rủi ro, các tiểu thương phải kéo nhau ra phía trước chợ để buôn bán.

Theo tìm hiểu, công trình bờ kè trên do UBND xã Tân Hạnh làm chủ đầu tư, đơn vị thực hiện thi công là Công ty TNHH Lam Vũ có trụ sở tại TP HCM, hiện vẫn còn hạn bảo hành.

"Chính quyền xã yêu cầu Công ty Lam Vũ nhanh chóng khắc phục hậu quả…", một lãnh đạo UBND xã Tân Hạnh cho biết.

Một số hình ảnh PV ghi lại: